Norsk statsborgar i Jenin måtte flykte i ambulanse

Ahmed Tobasi (39) måtte flykte frå heimen sin i Jenin då israelske styrker storma inn. Men først filma han i skjul kva som føregjekk i nabolaget hans.

DRAMATISK: Det var svært dramatisk da styrkene stormet inn. Foto: Ahmed Tobasi

Ahmed Tobasi har norsk statsborgarskap, men det er flyktningleiren Jenin som er heime.

– No er store delar av nabolaget bomba, fortel Tobasi til TV 2 over telefon frå Jenin.

OPPRYDDING: – No forsøker alle å rydde opp så raskt som mogleg, fortel Tobasi. Foto: Privat
OPPRYDDING: – No forsøker alle å rydde opp så raskt som mogleg, fortel Tobasi. Foto: Privat

Tobasi blei født i flyktningleiren.

Det var også der han blei arrestert i ein alder av 17 år.

Seinare flykta han til Norge. Men til slutt vende han tilbake til Jenin på den okkuperte Vestbreidda. Med seg i bagasjen hadde han teaterutdanning.

NORSK STATSBORGAR: Ahmed Tobasi bur i flyktningleiren Jenin. Foto: Privat
NORSK STATSBORGAR: Ahmed Tobasi bur i flyktningleiren Jenin. Foto: Privat

– Eg følte eit ansvar for å gi noko tilbake til heimstaden min, seier han.

Filma dramaet

No jobbar han som kunstnarleg direktør ved det einaste kulturtilbodet for born og unge i flyktningleiren, kalla The Freedom Theatre.

Han skildrar det som eit svært kjærkomme tilbod i leiren, der mange tusen menneske forsøker å leve på under ein halv kvadratkilometer.

JENIN FLYKTNINGLEIR: Leiren er blant dei fattigaste områda på den okkuperte Vestbreidda. Foto: Yosri Aljamal/Reuters
JENIN FLYKTNINGLEIR: Leiren er blant dei fattigaste områda på den okkuperte Vestbreidda. Foto: Yosri Aljamal/Reuters

– Teateret gir dei unge eit håp. Her kan dei puste fritt og førestille seg ei framtid, seier Tobasi.

Men då to tusen israelske soldatar storma inn i flyktningleiren måndag, blei Tobasi vitne til at nabolaget hans blei angripe.

Sjølv filma han i gjennom vindauget frå sitt eige hus, som ligg like over gata frå arbeidsstaden hans.

– Dei køyrde med bulldosar gjennom gatene, også opp til teateret. Det steig røyk frå teater-området, fortel Tobasi.

Tobasi filma også mens ein kan høyre kraftige smell frå eksplosjonar og dronar i lufta. Israelske styremakter kalla det ein «operasjon mot terror-infrastruktur». Tobasi kallar det ein invasjon.

BOMBA: Tobasi fortel at nabolaget blei bomba. Her siv røyken opp like ved teaterbygget. Foto: Ahmed Tobasi
BOMBA: Tobasi fortel at nabolaget blei bomba. Her siv røyken opp like ved teaterbygget. Foto: Ahmed Tobasi

– Flykta i ambulanse

Tobasi fortel at det raskt kom meldingar om mange skadde og drepne.

– Alt blei øydelagt. Vi mista tilgang til vatn, elektrisitet, internett, seier Tobasi.

PÅ FLUKT: Fleire tusen flykta frå flyktningleiren. Foto: Majdi Mohammed/AP
PÅ FLUKT: Fleire tusen flykta frå flyktningleiren. Foto: Majdi Mohammed/AP

Han og storfamilien bestemte seg for å flykte ut av leiren. Fleire tusen gjorde det same.

– Men dei israelske styrkane jakta etter alle menn over 15 år. Til slutt kom eg meg ut ved å gøyme meg i ein ambulanse, fortel han.

Etter to døgn, trekte dei israelske styrkane seg ut. Tilbake ligg leiren med store øydeleggingar, noko også FN har bekrefta.

Minst 12 palestinarar og ein israelsk soldat blei drepne.

Men uroa er ikkje over. I natt gjennomførte Israel angrep mot Gazastripa etter at fleire rakettar blei skoten derfrå mot Israel.

Varslar nye angrep

Samtidig har Israels statsminister varsla at det kan komme nye angrep mot Jenin.

– Vi skal fortsette så lenge som nødvendig for å reinske ut all terrorisme. Vi vil ikkje tillate at Jenin igjen blir ein skjulestad for terroristar, seier Benjamin Netanyahu, som leiar Israels ultrakonservative regjering.

GRAVFERD: Minst 12 palestinarar blei drepne. Onsdag starta graverdene. Foto: Majdi Mohammed/AP
GRAVFERD: Minst 12 palestinarar blei drepne. Onsdag starta graverdene. Foto: Majdi Mohammed/AP

Tobasi seier til TV 2 at han er sikker på det vil komme fleire angrep mot leiren.

– Israel ser oss ikkje lenger som menneske. Dei vil berre såre oss, seier Tobasi, og legg til at angrepet er det mest skremmande han har sett.

– Nabolaget er bomba

Tobasi blei arrestert tilbake i 2002 under den andre intifadaen. Det var sist gong Israel gjennomførte eit så stort angrep mot flyktningleiren.

– Eg blei ein politisk fange i ein alder av 17 år, seier Tobasi.

Han blei sett fri etter fire år. Då begynte han å studere teater.

– No viser vi motstand mot okkupasjonen gjennom kunst.

TILBAKE: Tobasi er glad for at det har blitt mogleg å vende tilbake, men seier skadene i flyktningleiren er store. Foto: Privat
TILBAKE: Tobasi er glad for at det har blitt mogleg å vende tilbake, men seier skadene i flyktningleiren er store. Foto: Privat

Onsdag ettermiddag er Tobasi tilbake i leiren og er allereie i gang med oppryddinga.

Skal gjenopne raskt

– Heile nabolaget blei bomba og skadene er store. Heldigvis er det kun mindre skader på sjølve teaterbygget, men vi er bekymra fordi bygningen er gammal, seier han på telefon.

Han fortel at dei tilsette har eit klart mål: Å opne dørene for borna allereie i morgon dersom straumen kjem tilbake.

SKAL GJENOPNE: Dei tilsette håper teateret skal gjenopne sine tilbod for born så snart som råd. Foto: Privat
SKAL GJENOPNE: Dei tilsette håper teateret skal gjenopne sine tilbod for born så snart som råd. Foto: Privat

– Vi må hjelpe dei unge til å komme vidare frå dette. Vi forsøker å fjerne alle spora etter angrepet. Livet skal gå vidare, avsluttar Tobasi frå flyktningleiren Jenin.