LÆRARSTREIK: Det går mot lærarstreik fleire stadar i landet, om ikkje KS og lærarorganisasjonane kjem fram til ei løysing. Foto: Sorosh Sadat / TV 2
LÆRARSTREIK: Det går mot lærarstreik fleire stadar i landet, om ikkje KS og lærarorganisasjonane kjem fram til ei løysing. Foto: Sorosh Sadat / TV 2

Kan gå mot storstreik: – Skulestart vil bli råka

Nærare 80 lærarar er så langt tatt ut i streik, men talet vil truleg auke. Utdanningsforbundet seier dei ikkje kan utelukke storstreik.

På måndag startar dei første skulane opp igjen etter sommarferien, men fleire stadar kan det no gå mot ein annleis skulestart.

På Gimle oppveksttun i Bergen, vil elevane bli møtt av lærarar ikledd gule streikevestar.

– Me streikar fordi me har hatt ei mindre lønsutvikling over mange år. No må det snart vere vår tur, seier Synnøve Kirkebø, lærar og streikeleiar ved Gimle oppveksttun.

STREIKELEIAR: Streikeleiar og lærar ved Gimle Oppveksttun, Synnøve Kirkebø, seier streikevilja er stor. –Nok er nok, seier ho. Foto: Sorosh Sadat / TV 2
STREIKELEIAR: Streikeleiar og lærar ved Gimle Oppveksttun, Synnøve Kirkebø, seier streikevilja er stor. –Nok er nok, seier ho. Foto: Sorosh Sadat / TV 2

Steile frontar

I starten av mai kom partane i kommuneoppgjeret til semje i det kommunale lønsoppgjeret, med eitt unntak, nemleg lærarane.

Sidan starten av juni, har om lag over førti lærarar vore i streik gjennom sommaren. No varslar både Utdanningsforbundet, Skolenes landsforbund og Lektorlaget opptrapping.

Årsaka er i hovudsak løn.

– Det er viktig at me sikrar lærarane gode løns- og arbeidsvilkår. Dei som jobbar i sektoren føler seg ikkje verdsett, seier Steffen Handal, leiar i Utdanningsforbundet.

KAN BLI LANGVARIG: Leiar i Utdanningsforbundet, Steffen Handal, seier streiken kan bli langvarig dersom KS ikkje kjem til forhandlingsbordet. Foto: Terje Pedersen
KAN BLI LANGVARIG: Leiar i Utdanningsforbundet, Steffen Handal, seier streiken kan bli langvarig dersom KS ikkje kjem til forhandlingsbordet. Foto: Terje Pedersen

Han seier avgjerda om å gå til streik, var tøff. Elevane har allereie gått gjennom to år med smitteverntiltak på skulen som har gått hardt utover undervisninga.

Likevel er streiken naudsynt, meiner Handal, som er uroa for både rekruttering til yrket, og for konsekvensane lærarmangelen vil få for norske barn si utdanning.

– Det var heilt uaktuelt å akseptere at lærarane vil bli lønstaparar for sjette år på rad. Det er heilt uforståeleg når me står i ein situasjon med stor lærarmangel i Noreg, søkartala på lærarutdanningane går ned, og når nesten ein av fem som arbeider som lærar, ikkje har lærarutdanning, seier Handal.

Dette er konflikta:

  • Streiken har pågått sidan 8. juni og gjeld heile landet, med unntak av lærarar i Oslo, sidan dei har ein eigen avtale med Oslo kommune.

  • Medlem av dei tre utdanningsorganisasjonane Utdanningsforbundet, Norsk Lektorlag og Skolenes Landsforbund kan bli tatt ut i streik. Det betyr at alt frå førskulelærarar til lektorar i teorien kan bli tatt ut

  • Lærarane streiker i hovudsak for høgare løn.

    Så langt har Utdanningsforbundet tatt ut 45 medlemmer i streik, Lektorlaget har varsla dei vil ta ut 30 i streik, og Skolenes Landsforbund har tatt ut tre i streik.

  • Kommunens sentralorganisasjon (KS) er arbeidsgivar og har forhandlingsansvar.

  • Lærarane meiner dei har hatt betydeleg lågare reallønsvekst enn andre kommunalt ansatte heilt sidan 2004.

  • I fjor var det også lærarstreik som endte i tvungen lønnsnemnd. Då fekk ansatte i undervisningssektoren ein grunnlønsvekst på 2,8%, medan øvrige kommunalt ansatte fekk 3,1%.

  • I tariffoppgjeret i vår, aksepterte 37 av 40 fagforeiningar avtalen med KS. Dei tre resterande organisasjonane er Utdanningsforbundet, Norsk Lektorlag og Skolenes Landsforbund.

Kjelder: KS.no, utdanningsforbundet.no

Har ikkje meir å gje

Arbeidsgjevarorganisasjonen KS er derimot heilt ueinige i framstillinga. Arbeidslivsdirektør i KS, Tor Arne Gangsø, avviser både dårleg lønsvekst og lærarmangel.

– Me er heilt usamde i framstillinga, seier Gangsø til TV 2, som påpeiker at dei har prioritert nyutdanna lærarar i lønsoppgjeret.

INGEN DIALOG: Tor Arne Gangsø, direktør for arbeidsliv i KS, seier det ikkje er dialog mellom partane på noverande tidspunkt. Foto: Kristin Grønning / TV 2
INGEN DIALOG: Tor Arne Gangsø, direktør for arbeidsliv i KS, seier det ikkje er dialog mellom partane på noverande tidspunkt. Foto: Kristin Grønning / TV 2

Han meiner tariffavtalen som blei godkjent av 37 av 40 fagforeiningsorganisasjonar i mai, er god nok.

– Me har inngått ein avtale med nesten alle tilsette i kommunal sektor, fagforeiningane har slutta seg til avtalen og kommunane har godkjent han. Vårt handlingsrom for å finne ei løysing med desse tre utdanningsorganisasjonane, er svært, svært, svært lite, seier Gangsø.

– Så det du seier er at lærarane ikkje vil få noko meir?

– Me har ingenting meir å bidra med, seier Gangsø.

MEIR LØN: Lærarane meiner dei no er lønstaparar for sjette år på rad. No har dei fått nok. Foto: Sorosh Sadat / TV 2
MEIR LØN: Lærarane meiner dei no er lønstaparar for sjette år på rad. No har dei fått nok. Foto: Sorosh Sadat / TV 2

Varslar opptrapping

Det har ikkje vore noko kontakt mellom partane gjennom sommaren. Handal held korta tett til brystet om kva planane deira er for streiken vidare, men han ber alle om å førebu seg på opptrapping.

– Eg kan ikkje seie når, kvar eller kor mange som vil bli omfatta, men me vil trappe opp i samband med skulestart. Eg forstår mange er uroa, men alle må førebu seg på at skulestart vil bli råka, seier Handal.

Han seier dei vil streike så lenge det blir naudsynt.

– Det er opp til KS kor langvarig streiken blir.

– Går me mot ein storstreik no?

– Det kan eg ikkje utelukke.

 Foto: Sorosh Sadat / TV 2
Foto: Sorosh Sadat / TV 2

På Gimle Oppveksttun i Bergen er streikevilja stor.

– Me håpar på pengar, men me håpar og på anerkjenning frå arbeidsgjevaren vår. Viss me heile tida får minst, år etter år etter år, så vert det opplevd som ei manglande anarkjenning av jobben me står i. Nok er nok, seier Synnøve Kirkebø.