VART REDDA: Denne katten vart heldigvis redda av organisasjonen 2 Save Me i Sandnes. No fryktar dagleg leiar i organisasjonen ein eksplosjon i antallet dyr som vert slengt ut i skog og kratt fordi dei ikkje lenger er ynskja. Foto: Kristian Myhre / TV 2
VART REDDA: Denne katten vart heldigvis redda av organisasjonen 2 Save Me i Sandnes. No fryktar dagleg leiar i organisasjonen ein eksplosjon i antallet dyr som vert slengt ut i skog og kratt fordi dei ikkje lenger er ynskja. Foto: Kristian Myhre / TV 2

Eigarar kaster kjæledyr ut i skogen når dei ikkje er ønskja

Med stigande priser på varer i samfunnet opplev ein dyrevernorganisasjonen i Sandnes at donasjonar frå det private uteblir. Likevel er trykket større enn nokon gong frå folk som vil kvitte seg med kjæledyr.

Som TV 2 tidlegare har fortalt opplev fleire dyrevernorganisasjonar større pågang etter at koronapandemien roa seg.

Mange ynskjer no å kvitte seg med kjæledyra dei kjøpte for berre eit par år sidan.

Men samtidig som arbeidsmengda er større enn nokon gong, opplev dei same organisasjonane også dårlegare tider økonomisk. Auka prisar på drivstoff, straum og mat gjere at donasjonane vert mindre.

Det har 2 Save Me i Sandnes fått merke.

Konsekvensane etter pandemien

Framleis opplev dyrevernorganisasjonar dagleg kontakt frå dyreeigarar som no ynskjer å kvitte seg med koronakjæledyra sine.

2 Save Me i Sandnes kommune like utanfor Stavanger er ein av dei organisasjonane som får telefonar og mailar frå dyreeigarar som treng hjelp.

– Folk har ikkje råd til veterinær og godt stell av kjæledyra sine. No ynskjer fleire å dumpe dyra. Det er no vi ser konsekvensane av pandemien.

Det seier dagleg leiar for 2 Save Me, Elin Herlofsen.

MINDRE PENGAR, MEIR ARBEID: Det har blitt dårlegare tider for folk og frivillige organisasjonar. Likevel melder dagleg leiar i 2 Save Me i Sandnes, Elin Herlofsen, om ei enorm auke i antallet henvendingar. Foto: Kristian Myhre / TV 2
MINDRE PENGAR, MEIR ARBEID: Det har blitt dårlegare tider for folk og frivillige organisasjonar. Likevel melder dagleg leiar i 2 Save Me i Sandnes, Elin Herlofsen, om ei enorm auke i antallet henvendingar. Foto: Kristian Myhre / TV 2

Herlofsen driftar den frivillige organisasjonen som vart etablert for fem år sidan.

Mange merka ein tyngre kvardag under pandemien, og då var kjæledyr løysinga. No passar ikkje alltid desse dyra inn i kvardagen post-korona.

– Folk var einsame. Dei skaffa seg difor eit kjæledyr som no gjerne ikkje passer i kvardagen lengre. Då er det enten avliving eller å ringe dyrevernorganisasjonar for å høyre om dei kan ta i mot dyra, seier ho.

2 Save Me har frå etableringa blitt styrt av frivillige som legg ned mange dugnadstimar. Utan støtte frå kommune, fylke og stat har organisasjonen vore avhengig av støtte og donasjonar frå privatpersonar i tillegg til jobben som vert gjort av dei frivillige.

Men sjølv om arbeidet no hoper seg opp og stadig fleire kjæledyr kjem på dørene, so aukar ikkje dei økonomiske rammene.

– Det er tøft sidan vi ikkje mottek stønad frå det offentlege. Når prisane no stig i samfunnet, so merkar vi at folk har dårligare råd, og donasjonar vert både færre og mindre i sum, seier Herlofsen.

– Vi har blitt tvungne til å innføre inntaksstopp. Plassen er sprengt.

Rekningar på hundretusenvis av kroner

Sjølv har organisasjonen prøvd å tenke kreativt, men det let seg ikkje alltid gjere.

– Vi prøver å tenke kreativt på kva vi kan selje, korleis vi kan dra inn ekstra midlar. Men det er vanvittig tøft. Kostnadane til drift og veterinær klarer ein ikkje å finansiere via sal av kakebokser.

Men uansett om økonomien er trang og arbeidet er større enn tidlegare, so prøver dei å bistå kjæledyr so godt det let seg gjere.

Men det er ikkje enkelt når også privatpersonar har fått dårligare råd.

ALLE SLAGS DYR: Organisasjonen mottek alt frå katter og hunder til kaniner og fuglar. Foto: Kristian Myhre / TV 2
ALLE SLAGS DYR: Organisasjonen mottek alt frå katter og hunder til kaniner og fuglar. Foto: Kristian Myhre / TV 2

– Pengane sit lenger inne hos folk. Det er mindre beløp som vert donert. Det gjere vondt kvar einaste dag. Det gjer vondt å seie nei til dyr fordi vi ikkje strekk til. Du må heile tida snu kvar krone for å kunne finne alternativ å hjelpe på, seier Herlofsen.

Når det stormer som verst kan organisasjonen sitje med hundretusenvis av kroner i veterinærkostnader.

– Når vi har mykje sjuke dyr og dyr som treng ein del oppfølging, so kan vi sitje med veterinærrekningar på totalt 150 000 kroner. Det er då på rabattert pris. Utanom dette so kjem driftskostnader, mat og stell på toppen.

Dyr vert overlatne til seg sjølv

Det er heller ikkje berre mindre dyrevernorganisasjonar som 2 Save Me som slit. Herlofsen seier kapasiteten er sprengt i alle organisasjonar, landet over.

– Det er ikkje so attraktivt å skaffe seg dyr lengre. Det er overflod sett opp mot etterspurnaden. Når økonomien er som den er, so kjem dei største organisasjonane til å overleve, men etter ei stund byrjar dei å slite dei også, seier ho.

Ifølge Herlofsen ligg ikkje løysinga i fleire organisasjonar. I staden ber ho om at stønaden auker.

– Det nytter ikkje å opne 100 eller 1000 nye organisasjonar. Dei vil fyllast kjapt opp og dersom der ikkje er pengar, so er det lite ein får gjort.

VART REDDA: Dyra som er komne til 2 Save Me har enten blitt dumpa av eigarane eller blitt henta ut frå hus der det har vore kraftig mislighold av dyrets velferd. Foto: Kristian Myhre / TV 2
VART REDDA: Dyra som er komne til 2 Save Me har enten blitt dumpa av eigarane eller blitt henta ut frå hus der det har vore kraftig mislighold av dyrets velferd. Foto: Kristian Myhre / TV 2

Uansett so prøver organisasjonar som 2 Save Me å strekke seg so langt som råd for å hjelpe kjæledyr som kjem på trappa.

Men det som smerter Herlofsen mest er alle dyra organisasjonen hennar og andre organisasjonar ikkje får sjanse til å hjelpe.

Dei som vert plassert i skogen for seg sjølv.

– Problemet er at folk har for mykje stoltheit. Ein skjemst over at ein ikkje lenger kan ta vare på dyret. Då vert dei berre kasta ut av bilen. Dette skjer i stor grad med katter, men eg fryktar det også vil skje oftare og oftare med hunder også, seier Herlofsen oppgitt.

Ho fortel om ei tid som har vore prega av store mengder kjæledyr som vert dumpa i skog og mark fordi eigarane ikkje lenger ønskjer å ha dei.

Når organisasjonar må innføre inntaksstopp grunna økonomiske årsaker eller plassmangel, tek ofte eigarar enkle løysningar som å berre sleppe dyra ut i skogen.

TRYGT: Fleire dyr som er komne inn til 2 Save Me har gjerne berre blitt dumpa av eigar i skogen. Foto: Kristian Myhre / TV 2
TRYGT: Fleire dyr som er komne inn til 2 Save Me har gjerne berre blitt dumpa av eigar i skogen. Foto: Kristian Myhre / TV 2

Dette fører til at enkelte dyr som 2 Save Me får inn har ei helse som er so dårleg at det einaste alternativet som står att er at dyra vert avliva.

Sjølv om organisasjonen er ein "no-kill"-organisasjon, vert dei nøydd å fatte avliving som siste utveg for å spare dyra frå å lide.

Dette skjer berre i situasjoner der det ikkje lenger er noko håp for at dyra kan bli betre og for at dyra skal sleppe å lide i smerter.

Slike situasjonar går hardt inn på dei som prøver sitt beste for å hjelpe dyra.

– I dag er vi triste, sinte og skuffa. Triste for at vi vert nøydd å seie nei kvar einaste dag til å hjelpe. Triste fordi det framleis finst dyr der ute som treng hjelp. Og vi er sinte og skuffa over menneska som gjer at dyr hamnar i denne situasjonen, seier Herlofsen.