Lungeforskar går hardt ut mot legemiddelselskap: – Uetisk

Lege og forskar Rune Nielsen kritiserer legemiddelprodusent for å tenke meir på å tene pengar enn på pasientane dei lagar medisinar til.

– Det er nærmast uetisk å ikkje tilby denne medisinen til pasientane våre. Det set både pasientane og behandlarane i ein umogleg situasjon, seier Rune Nielsen, leiar i norsk foreining for lungemedisin.

Medisinen han referer til, er cystisk fibrose-medikamentet Kaftrio. Medisinen er tatt i bruk i 25 andre land, og effekten har vore enorm.

Men det norske helsevesenet meiner prisen produsenten krev, er for høg. Dermed må norske CF-pasientar vente på at helsevesenet og legemiddelselskapet Vertex skal kome fram til ein pris dei begge kan leve med.

MEDISIN: Denne medisinen har gitt CF-pasientar i 25 land ein heilt ny kvardag. I Noreg er han framleis for dyr for at helsevesenet vil ta han i bruk. Foto: Elias Engevik/TV 2
MEDISIN: Denne medisinen har gitt CF-pasientar i 25 land ein heilt ny kvardag. I Noreg er han framleis for dyr for at helsevesenet vil ta han i bruk. Foto: Elias Engevik/TV 2

Ber legemiddelselskapet ta ansvar

Nielsen meiner det er på høg tid at forhandlingane ber fram, men meiner det er legemiddelselskapet som no må ta sin del av ansvaret.

Prisen dei krev er, slik han ser det, uetisk høg.

– Legemiddelfirma har også eit samfunnsansvar. Når dei har eit medikament som har så god og livreddande effekt, er dei nøydde til å sette ein forsvarleg pris. Dei kan ikkje berre ta betalt for å tene pengar, mener han.

Kor mykje legemiddelselskapet faktisk krev for medisinen, er ikkje godt å seie. Prisforhandlingane er nemleg hemmelege.

Det betyr at det norske helsevesenet heller ikkje får innsyn i kva andre land betalar for medisinen.

– Det er eit problem. Produsenten held korta tett til brystet, gøymer seg bak tal og skyv pasientane foran seg. Det er berre legemiddelselskapet som tener på at det er hemmelege prisar, seier Nielsen.

Legemiddelindustrien sparkar tilbake til helsestyresmaktene

– Det blir heilt feil å skulde på industrien. Dette her er kun snakk om eit prispress som andre land har valt å ikkje gå inn på slik Noreg gjer no, seier Karita Bekkemellem, administrerande direktør i bransjeorganisasjonen Legemiddelindustrien.

SPARKAR TILBAKE: Administrerande direktør i LMI, Karita Bekkemellem, meiner norske styresmakter må sjå verdien av medisinen Kaftrio, og godta prisen legemiddelselskapet krev. Foto: Øyvind Brattegard / TV 2
SPARKAR TILBAKE: Administrerande direktør i LMI, Karita Bekkemellem, meiner norske styresmakter må sjå verdien av medisinen Kaftrio, og godta prisen legemiddelselskapet krev. Foto: Øyvind Brattegard / TV 2

Ho meiner norske helsestyresmakter ikkje ser verdien legemiddelselskapa har for medisinsk innovasjon.

– Legemiddelindustrien forskar og utviklar medisinar for milliardar. Det gjer me for å redde liv. Denne medisinen er ikkje for dyr, når ein ser at pasientar får eit heilt nytt livsgrunnlag. Her er det norske styresmakter som må ta ansvar.

– Er det dermed riktig at legemiddelselskapa kan ta så høg pris dei vil? Det handlar jo om menneskeliv.

– Det er styresmaktene som sit med makta til å forhandle pris og det er styresmaktene som takkar nei. Her ser me at andre land tar medisinen i bruk, og at pasientar får ein fantastisk effekt. Dette er uverdig av norske styresmakter.

CYSTISK FIBROSE: Christian Lawley har cystisk fibrose og kjempar for å få tilgang på livreddande medisin. Foto: Frode Hoff / TV 2
CYSTISK FIBROSE: Christian Lawley har cystisk fibrose og kjempar for å få tilgang på livreddande medisin. Foto: Frode Hoff / TV 2

Treng medisinen for å leve

Christian Lawley (39) er ein av om lag 400 pasientar som no er avhengig av å ta i bruk den nye medisinen.

Han har levd heile livet med nedsett lungekapasitet, overproduksjon av slim og ekstrem hoste, som følge av sjukdommen.

Han vurderer å flytte til Danmark, dersom medisinen ikkje snart blir godkjent i Noreg. Der har medisinen nemleg vore i bruk i over eitt år.

– Dersom medisinen ikkje blir godkjent, er det ein indirekte dødsstraff til CF-pasientar i Noreg, og ei klar flyttemelding frå mi side, seier Christian.

Han skal bli far om knappe to månader, og håpar han slepp å flytte.

– Det er ikkje noko alternativ til denne medisinen. Den må bli godkjent eller så må eg flytte.

Vil ikkje kommentere forhandlingane

Verken Beslutningsforum for Nye Metoder eller legemiddelselskapet vil kommentere den pågåande forhandlingsprosessen, utover at dei opplever at dei framleis har ein konstruktiv dialog og håpar på ei snarleg løysing.

Ingen i legemiddelselskapet Vertex ville stille til intervju for å svare på kritikken, men firmaet sin nordiske representant, Eric Gillberg, skriv følgande i ein epost til TV 2:

– Prisen på våre medisinar speglar den kliniske verdien og effekten medisinane gjev pasientar, helsepersonell og helsevesenet. Utover å gje verdi til CF-miljøet, gjev inntektene oss høve til å halde fram med å investere betydeleg i forsking og utvikling av nye medisinar.

Relatert