Danmark tilbyr medisinen som Noreg meiner er for dyr: – Det er grotesk

Det finst ein medisin som kan hjelpe pasientar som har cystisk fibrose, men Noreg vil ikkje ta han i bruk fordi han er for dyr. Sylvi Listhaug meiner styresmaktene må ta grep.

– Når det finst ein medisin som kan hjelpe, så synest eg det er ei fallitterklæring for det norske helsevesenet at han ikkje er i bruk, seier Sylvi Listhaug, partileiar i Frp.

Ho reagerer kraftig på at det norske helsevesenet ikkje har tatt i bruk den nye medisinen Kaftrio, som har vist seg å ha svært god effekt på pasientar i andre land som har den alvorlege sjukdommen cystisk fibrose.

Betalar 308.000 kr i månaden for medisin

Det er i underkant av 400 personar i Noreg som lider av den medfødde sjukdommen.

Christian Lawley er ein av dei. Han har nedsett lungekapasitet og lungene fulle av slim. No betalar han over 308.000 kroner i månaden for medisinen som hjelper han å puste.

Det norske helsevesenet vil ikkje dekke medisinen, fordi han er for dyr.

– Det er indirekte ein dødsstraff for mange pasientar, og ei klar flytteerklæring frå meg, seier Christian.

Han vurderer nemleg å flytte til Danmark for å få medisinen han treng for å leve.

VIL FLYTTE TIL DANMARK: Christian Lawley har kjempa for å få puste i over 30 år. No finst det ein medisin som hjelper, men den må han anten betale sjølv, eller så må han flytte til Danmark. Foto: Frode Hoff / TV 2
VIL FLYTTE TIL DANMARK: Christian Lawley har kjempa for å få puste i over 30 år. No finst det ein medisin som hjelper, men den må han anten betale sjølv, eller så må han flytte til Danmark. Foto: Frode Hoff / TV 2

– Det er grotesk

Om lag 20 land har tatt i bruk den nye medisinen Kaftrio, med god effekt. Fleirtalet av pasientane får raskt forbetra lungekapasitet, dei får færre infeksjonar, mindre hoste og generelt betre livskvalitet.

I Danmark har medisinen vore i bruk i over eitt år, og danske pasientar jublar over at dei endeleg får puste.

Noreg og Sverige er dei einaste landa i Norden som framleis ikkje har tatt medisinen i bruk, på grunn av prisen.

REAGERER: Helle Ousted i Dansk forening for cystisk fibrose, reagerer kraftig på at land framleis ikkje tar i bruk medisinen som har så god effekt for danske pasientar med cystisk fibrose. Foto: Elias Engevik/TV 2
REAGERER: Helle Ousted i Dansk forening for cystisk fibrose, reagerer kraftig på at land framleis ikkje tar i bruk medisinen som har så god effekt for danske pasientar med cystisk fibrose. Foto: Elias Engevik/TV 2

– Det synest eg er grotesk. Det er hjarteskjerande å sjå på at land like ved oss ikkje får medisinen som vi ser at våre medlemmer har så stor effekt av, seier Helle Ousted, direktør i Dansk foreining for cystisk fibrose.

Ho har følgd med på saka til Christian, og synest det er ein skam at norske pasientar vurderer å flytte til Danmark for å få medisinen.

– Eg tenker det er heilt forferdeleg at han må vurdere å flytte til eit anna land for å få ein medisin som er så effektiv. Ja, medisinen er dyr, men eg trur ikkje det blir dyrare i det lange løp. Det kostar også pengar når pasientane blir innlagde, og det kostar pengar når dei ikkje kan vere i jobb.

MÅ GRIPE INN: Partileiar i Frp, Sylvi Listhaug, meiner styresmaktene må gå inn og sikre at pasientar med cystisk fibrose får medisinen dei treng, uansett pris. Foto: Frode Hoff / TV 2
MÅ GRIPE INN: Partileiar i Frp, Sylvi Listhaug, meiner styresmaktene må gå inn og sikre at pasientar med cystisk fibrose får medisinen dei treng, uansett pris. Foto: Frode Hoff / TV 2

Ber helsestyresmaktene ta grep

Sylvi Listhaug har engasjert seg i saka til Christian, og meiner det er trist at han skal måtte flytte ut av landet for å få hjelpa han treng for noko så grunnleggande som å puste.

– Det gjer stort inntrykk at folk i Noreg ikkje får hjelpa dei treng, når det fins ein medisin som fungerer. Det er ikkje det norske velferdssamfunnet verdig, seier ho.

Christian (39) betalar 308.000 kroner i månaden på medisinar for å puste:

Ho meiner helsestyresmaktene må gripe inn og sikre at CF-pasientar får medisinen.

– Eg synest det er uetisk at me ikkje skal bruke pengar på at folk skal få puste. No er det på tide at ein skjer igjennom. Det er ca 400 personar i Noreg med cystisk fibrose. Det vil ikkje koste dei store summane å sikre at dei får medisin.

Men helsestyresmaktene ventar på ein betre pris

Statssekretær i Helse- og omsorgsdepartementet, Karl Kristian Bekeng (Ap), sender spørsmålet tilbake til Listhaug:

– Viss du meiner ein skal gå inn og auke betalingsvilja på eitt felt, kva pasientgrupper vil du då prioritere ned?

Han peikar på at Stortinget har lagt ned klare kriterier for kva ein skal vurdere når ein tar i bruk nye medisinar, nemleg alvorsgrad, nytte og ressursbruk.

– Utfordringa er at ein må vurdere prisen på eitt legemiddel opp mot alle andre legemidlar. Dersom ein går inn og aukar betalingsvilja for ei pasientgruppe, vurderer ein denne gruppa opp mot andre pasientgrupper.

Men det svaret blir for enkelt, meiner Listhaug.

– Noreg er eit rikt land. Me har råd til å bruke meir pengar på medisinar. Det handlar om å prioritere.

Relatert