Hva er daddelvotum?

Fremskrittspartiet, Høyre og Venstre har formulert et såkalt «daddelvotum» mot utenriksministeren.

Denne artikkelen er over ett år gammel, og kan inneholde utdatert informasjon.

«Daddelvotum» er den sterkeste formen for kritikk som kan gis, uten å fremme mistillitsforslag.

Men hvordan har den søte, seige frukten rotet seg inn på Stortinget? 

– Ordet «daddel» i «daddelvotum» er eit anna ord enn ordet « daddel» som vi kjenner som nemning på frukta frå daddelpalmen. Ordet «daddel» som finst i «daddelvotum», «daddelvedtak» og «daddelverdig» har derimot samanheng med tysk «T adel», som kjem frå lågtysk * tadel og som har samanheng med gamalhøgtysk zadal som tyder ’mangel’. Og noko som har ein mangel, kan vere kritikkverdig. Vi har òg verbet «å dadle», som har den same bakgrunnen, og som tyder «kritisere, bebreide», forklarer språkprofessor Gunnstein Akselberg ved Universitetet i Bergen.

Kritisk erklæring

Ordet «votum» betyr «erklæring», men kan også brukes i betydningen «stemme» eller «vedtak», fortsetter Akselberg.

– Eit «daddelvotum», eller eit «daddelvedtak», kan vi såleis seia tyder «kritisk vedtak», «kritisk stemme» eller «kritisk erklæring».

Ulik skrivemåte på dansk

På norsk har vi altså to ord med samme skrivemåte som betyr to helt forskjellige ting: kritikk og frukten fra daddelpalmen. På dansk skriver man derimot «daddel» om frukten og «dadel» om kritikken.

Også navnet på frukten har tysk opphav.

– Ordet daddel om frukta frå daddelpalmen har bakgrunn i mellomlågtysk «dadele», og finst i tysk i dag som «Dattel». Dette ordet har samanheng med gresk dáktylos med tydinga «finger», og er nytta av di frukta frå daddelpalmen er avlang som ein slags finger, forteller språkprofessoren.