«Daddelvotum» er den sterkeste formen for kritikk de kan gi, uten å fremme mistillitsforslag.

Men hvordan har den søte, seige  frukten rotet seg inn på Stortinget? Vi spør språkprofessor Gunnstein Akselberg.

.

– Ordet «daddel» i «daddelvotum» er eit anna ord enn ordet « daddel» som vi kjenner som nemning på frukta frå daddelpalmen. Ordet « daddel» som finst i « daddelvotum», « daddelvedtak» og «daddelverdig» har derimot samanheng med tysk «T adel», som kjem frå lågtysk * tadel og som har samanheng med gamalhøgtysk zadal som tyder ’mangel’. Og noko som har ein mangel, kan vere kritikkverdig. Vi har òg verbet «å dadle», som har den same bakgrunnen, og som tyder «kritisere, bebreide», forklarer Akselberg som er professor i nordisk språkvitenskap ved Universitetet i Bergen.

LES OGSÅ: Opposisjonen retter knallhard kritikk mot Støre

Kritisk erklæring

Ordet «votum» betyr «erklæring», men kan også brukes i betydningen «stemme» eller «vedtak», fortsetter Akselberg.

– Eit «daddelvotum», eller eit «daddelvedtak», kan vi såleis seia tyder «kritisk vedtak», «kritisk stemme» eller «kritisk erklæring».

Ulik skrivemåte på dansk

På norsk har vi altså to ord med samme skrivemåte som betyr to helt forskjellige ting: kritikk og frukten fra daddelpalmen. På dansk skriver man derimot «daddel» om frukten og «dadel» om kritikken.

Også navnet på frukten har tysk opphav.

– Ordet daddel om frukta frå daddelpalmen har bakgrunn i mellomlågtysk « dadele», og finst i tysk i dag som « Dattel». Dette ordet har samanheng med gresk dáktylos med tydinga «finger», og er nytta av di frukta frå daddelpalmen er avlang som ein slags finger, forteller språkprofessoren.

Gunnstein Akselberg har forklart politiske ord i denne spalten tidligere. Les om «kameler» , «grasrot» og «kabinettspørsmål» .

.

Flere politiske ord:

«Den siste sovjetstat»

Sprikende staur

Polsk riksdag

Hver mann sin høne

Nei

Lobby

Pusekatt

Har du forslag til spalten «Politisk ord»? Send en e-post til redaksjonen .