Mange nordmenn ofrar no kjæledyra sine for å kunne reise på ferie. Foto: Bendik Skogli / TV 2
Mange nordmenn ofrar no kjæledyra sine for å kunne reise på ferie. Foto: Bendik Skogli / TV 2

Nordmenn ofrar «koronakjæledyra» for sydenferie

Under koronapandemien gjekk fleire nordmenn til anskaffing av kjæledyr. No prøver mange å enten omplassere dyra eller få dei avliva. Dette legg ekstra press på dyrevernorganisasjonar.

Under koronapandemien valde fleire nordmenn å gå til anskaffing av eit nytt familiemedlem i form av ein hund, katt eller andre kjæledyr.

No melder Dyrebeskyttelsen om fleire som tek kontakt for å kvitte seg med kjæledyra dei tok i hus under koronatida.

Dette skaper ekstra press for den frivillige dyrevernorganisasjonen, som allereie opplev at kapasiteten på fleire av mottaka er sprengt.

Må daglig avvise fleire dyr

Stavanger er ein av stadene der Dyrebeskyttelsen no roper varsko.

Etter koronapandemien har organisasjonen opplevd stadig fleire førespurnadar om å ta inn enno fleire dyr.

Leiar for Dyrebeskyttelsen i Sør-Rogaland, Eli Lunde Gilje, seier dei no mottek rundt 10 til 20 førespurnadar daglig. Nokre av dyra er funne skada i naturen eller er lausgjengarar, medan andre dyr har kome til fordi eigar ynskjer å kvitte seg med dei.

Eli Lunde Gilje ved Dyrebeskyttelsen Sør-Rogaland varsler no at kapasiteten er sprengt. Foto: Kristian Myhre / TV 2
Eli Lunde Gilje ved Dyrebeskyttelsen Sør-Rogaland varsler no at kapasiteten er sprengt. Foto: Kristian Myhre / TV 2

Frå før har Dyrebeskyttelsen inne 70 katter og 1 kanin på senteret i Stavanger.

– Kapasiteten her er sprengt. Det gjere at vi daglig vert nøydd å avvise fleire dyr. Det er ekstremt trist, seier Lunde Gilje.

Likevel prøver folk nærast å tvinge Dyrebeskyttelsen til å ta imot dyra.
I Stavanger har man ved fleire høver opplevd å finne etterlatne dyr i transportbur ståande på trappa til organisasjonen eller i ei pappeske i oppkjørselen.

Nokre går også enno lenger. Dei berre sleng dyra over gjerdet og forlet området.

Men når Dyrebeskyttelsen ikkje har moglegheit til å hjelpe, trugar fleire dyreeigarar med at dyret vert avliva dersom dei ikkje tek imot det.

Det gjere sterkt inntrykk på den lokale leiaren i Dyrebeskyttelsen.

– Eg vert eitrandes sint og fryktelig frustrert på dei personane som kan finne på noko slikt.

Og mange er ærleg på at det er snakk om ein ferietur som gjere at dei no vil kvitte seg med dyra, enten det er snakk om omplassering eller avliving.

– Enkelte seier at dei skal på ferie og har skaffa seg eit dyr medan det var korona. Men so har dei ingen til å passe på dyret. Og dersom vi ikkje tek imot det, so må det avlivast.

Dyrebeskyttelsen slit fleire stader med nok kapasitet til å hjelpe alle dyra dei får førespurnadar om. Fleire ender derfor opp med å bli avliva av eigar. Foto: Bendik Skogli / TV 2
Dyrebeskyttelsen slit fleire stader med nok kapasitet til å hjelpe alle dyra dei får førespurnadar om. Fleire ender derfor opp med å bli avliva av eigar. Foto: Bendik Skogli / TV 2

Trugar med avliving

Stavanger er ikkje aleine om å oppleve eit ekstra trykk på kapasitet og trugslar om at dyra vert avliva dersom dei ikkje hjelper til.

Også hos Dyrebeskyttelsen Tromsø er henvendingane mange og bekymringa stor.

– I dag har vi 140 kattar, 10 kaniner, samt nokre fuglar og smågnagerar. Det er heilt fullt både her på senteret og i fosterheimane.

Det seier styreleiar i Dyrebeskyttelsen Tromsø, Therese S. Rye.

Ho er bekymra for at ein no også ser eit stadig auke av førespurnadar frå kjæredyreigarar som skaffa seg dyr under korona, men som no ynskjer å kvitte seg med dyra.

I Tromsø får dei spesielt mange henvendingar knytt til overtaking av kattar.

– Vi merkar veldig godt at det plutselig er mange som har kattar dei ikkje kan ha lenger. Vi ser også at dette er dyr som ein har gått til anskaffing av under korona, ettersom det er ganske unge dyr.

Dyrebeskyttelsen i Tromsø reagera kraftig på at folk truger med å avlive friske dyr for å kunne reise på ferie. Foto: Bendik Skogli / TV 2
Dyrebeskyttelsen i Tromsø reagera kraftig på at folk truger med å avlive friske dyr for å kunne reise på ferie. Foto: Bendik Skogli / TV 2

– Eg tykkjer det er utruleg egoistisk å vurdere avliving av friske dyr. Eg vert sint, forbanna, frustrert. Eg orkar ikkje å prøve på å skjule det. Folk må skjerpe seg, seier ho.

Rye meiner dette syner at folk ikkje har tenkt nok igjennom kva det vil seie å gå til anskaffing av eit kjæledyr. Ho etterlyser ei endring i mentaliteten hos nordmenn når det gjeld korleis vi ser på det som skal vere våre beste vener.

– Eit dyr er ikkje ei lampe eller ein kommode som var eit bomkjøp som ein berre kan gje vidare. Det er faktisk snakk om eit levande vesen som fortener å leve eit godt liv.

Mattilsynet: – Vi er urolige

Men det er ikkje berre Dyrebeskyttelsen som reagerer på utviklinga.

Seksjonssjef i seksjon for planter og dyr ved Mattilsynets distriktskontor i Midt-Rogaland, Guro Myhrene, er bekymra for at mange av dei som fekk seg koronakjæledyr no vel å avlive dyra for å reise på ferie.

Mattilsynet er uroa for trenden om at fleire koronakjæledyr vert avliva eller dumpa hos Dyrebeskyttelsen. Foto: Oskar Hammer / TV 2
Mattilsynet er uroa for trenden om at fleire koronakjæledyr vert avliva eller dumpa hos Dyrebeskyttelsen. Foto: Oskar Hammer / TV 2

– Vi er urolige. Det at folk velger å etterlate dyr i uforsvarlig tilstand og ikkje ynskjer å vere dyreeigarar er eit veldig alvorlig brot på Dyrevelferdslova. Dyr er ikkje ein bruk-og-kast-gjenstand, seier ho.

Myhrene meiner årsaka til at mange no kvitter seg meg kjæledyra sine er at dei ikkje har teke inn over seg kor mykje arbeid det er med dyr. Ho frykter mange ikkje har innsett, før det var for seint, kor mykje ressursar og tid det går med til å ha eit kjæledyr.

– Først og fremst handler det her om folks haldningar. Det er viktig at ein står saman for å endre folks mentalitet rundt det å vere dyreeigar. Spesielt dei som vel å skaffe seg katt. Vi ser år etter år at spesielt kattar vert ikkje behandla som dei skal. Dette er eit gjentakande problem kvar vår og sommar.

Mattilsynet opplev at spesielt katteeigarar ikkje behandler dyra sine slik som dei skal. Foto: Kristian Myhre / TV 2
Mattilsynet opplev at spesielt katteeigarar ikkje behandler dyra sine slik som dei skal. Foto: Kristian Myhre / TV 2

Myhrene meiner situasjonen er høgt uheldig. Ho skulle sjølv ynskje at ein ikkje kom i situasjonen der unge, friske dyr vert avliva fordi eigar vil oppleve verda.

Men ifølge Mattilsynet kan veterinærar seie nei dersom eigar vil avlive dyr utan medisinsk begrunning.

– Kva policy det er på kvar enkelt klinikk eller kva retningslinjer den individuelle veterinæren vel å følgje, er heilt opp til dei. Ingen kan tvinge ein veterinær å avlive friske dyr. Det er valfritt.

Ber om hjelp

Styreleiaren i Dyrebeskyttelsen Tromsø fortel om fulle fosterheimar og frivillige som er so slitne som dei aldri før har vore.

No ber dei om hjelp frå både myndigheitene og privatpersonar for å kunne hjelpe fleire dyr. Spesielt når so mange vil kvitte seg koronakjæledyra. Dei håper blant anna fleire fosterheimar kan gjere at fleire kan hjelpast og færre vert avliva.

Dyrebeskyttelsen skrik etter fleire fosterheimar for å kunne hjelpe fleire dyr. Foto: Bendik Skogli / TV 2
Dyrebeskyttelsen skrik etter fleire fosterheimar for å kunne hjelpe fleire dyr. Foto: Bendik Skogli / TV 2

– Vi er nøydd å få fleire fosterheimar. Folk må sjølv også prøve å finne løysningar. Ikkje berre tenke at avliving er det enklaste alternativet. Bruk kontkatnettet ditt, snakk med folk, inngå avtaler om å drive dyrepass for kvarandre. Ta ansvar sjølv, seier Rye.

Ho får støtte frå sin kollega frå sør.

Lunde Gilje i Stavanger fremje også eit ynskje om at staten må innføre eit krav om chip på alle kjæledyr. Leiaren i Dyrebeskyttelsen Sør-Rogaland trur det kan få folk til å tenke ekstra godt igjennom avgjersla før dei bestem seg for å få eit kjæledyr.

– Løysinga er å lovpålegge chip. For har ein lovpålagt chip vil folk tenkje seg om før dei skaffer seg dyr. Då veit ein at informasjon kan førast tilbake til dyreeigar.

Relatert