Kommentar

Oslo 20190312.Styreleder i NSB, Dag Mejdell og konsernsjef i NSB Geir Isaksen presenterer nytt felles navn for NSB og Nettbuss.Foto: Berit Roald / NTB scanpix
Oslo 20190312. Styreleder i NSB, Dag Mejdell og konsernsjef i NSB Geir Isaksen presenterer nytt felles navn for NSB og Nettbuss. Foto: Berit Roald / NTB scanpix Foto: Roald, Berit

Why, Vy, why?

Norske verksemder har altfor dårleg sjølvtillit.

For to år sidan skilde NSB ut noko av verksemda. Som ein del av ei større reform av jarnbana i Noreg skulle eit nytt statleg selskap eige sjølve toga.

Det nye togselskapet trong eit namn.

Eg ser for meg korleis møtet var:

– Ok, neste punkt er namnet på selskapet vårt. Nokon som har innspel?

– Eg tenkjer vi bør byrja med å finna ein visjon. Til dømes nyskapande, framtidsretta, samfunnsbevisst.

– Nei, hald kjeft. Meir grunnleggjande, kva er me?

– Me er eit selskap som eig norske tog.

– Norske tog.

– Det funkar. Me tek ein tidleg lunsj.

Ja, det heiter faktisk berre «Norske tog»! Verre var det ikkje.

Mathias Fischer, kommentator i TV 2.
Mathias Fischer, kommentator i TV 2. Foto: Håvard Solem/tv 2

Ein eller anna plass i Oslo sat ein reklamekonsulent og grein over at nokon avsløra bløffen deira. Det er ikkje naudsynt med lange, dyre prosessar for å finna på eit namn.

Men så fekk konsulenten ein idé. No som NSB ikkje eig tog eller skjener, kan dei vel ikkje heita NSB? Dei må ha eit nytt namn.

Det måtte dei visst.

Kva skal barnet heita? Vy.

Normalt er eg positiv til endring, men på eitt punkt er eg stokk konservativ: namn. Tidlegare har det vore OsloMet - Storbyuniversitetet, Bane NOR og Media City Bergen. No altso Vy.

Eg skal byrja med å seia noko som er bra. «Vy» er eit norsk ord i ordboka. På både nynorsk og bokmål. «vy (frå fransk av voir ‘sjå’) utsyn, overblikk, oversyn; perspektiv. Ein mann med store vyar for framtida»

Det er betre enn kva genia bak OsloMet og Media City Bergen klarte å brainstorma seg fram til.

Likevel, grunngjevinga for namneskiftet er tynn.

Høyr no: «NSB er ikkje lenger eit dekkande namn på verksemda», sa konsernsjef Geir Isaksen på pressekonferansen. Poenget er at dei samlar NSB og Nettbuss, og at dei no ikkje har dei same oppgåvene som før.

Men Norges Statsbaner er jo framleis dekkande: Det er ein hundre prosent statleg eigd verksemd som driv med jarnbane.

At dei òg driv med buss er ikkje særleg forvirrande for passasjerar som no er vane med buss for tog.

Men la gå, la oss seia at Isaksen har rett i at NSB ikkje er eit dekkande namn. Greitt. Da er det likevel eit spørsmål nokon må stilla. Korleis er Vy eit dekkande namn?

Det er berre eit fint ord. Det kunne ha vore namnet på kva som helst.

For eksempel TV 2. «Me driv no med meir enn berre TV», kunne Olav T. Sandnes sagt. «Difor skal me heite Vy, fordi ein ser jo på skjermar». Noko sånt.

(No kjenner eg eit behov for å nemna at eg aldri har forstått namnet «TV 2 Sumo», men det er ei anna sak.)

Dette er nok eit tilfelle av at staten ignorerer tilrådinga frå Språkrådet. Det er på tide norske politikarar tek ansvar for å styrka det rådet som skal syta for gode namneval. Det er ikkje noko vits å ha dei viss ingen vil høyra på dei.

I botn trur eg dette handlar om dårleg sjølvtillit. No skal NSB konkurrera med andre aktørar om å køyra tog i Noreg og dei er på veg inn i Sverige.

Deutsche Bahn heiter framleis Deutsche Bahn. Det går visst fint.

Den største årsaka til at eg vert trist av namneskiftet til NSB, er at transportselskap normalt har vore blant dei beste til å finna namn som både kling godt og seier noko om kva dei driv med.

Sjå på denne lista:

  • Skyss (Hordaland)
  • Kringom (Sogn og Fjordane)
  • Fram (Møre og Romsdal)
  • AtB (Trøndelag)
  • Snelandia (Finnmark)
  • Kolumbus (Rogaland)
  • Ruter (Oslo og Akershus)
  • Brakar (Buskerud)
  • Farte (Telemark)

Og dei enklaste:

  • Agder kollektivtrafikk
  • Opplandstrafikk
  • Hedmark trafikk
  • Østfold kollektivtrafikk
  • Vestfold kollektivtrafikk
  • Troms fylkestrafikk

Dette er ikkje ei vanleg utsegn, men det er sant: Sjå til fylkeskommunane for inspirasjon.

No er det snart ikkje fleire av dei originale namna att. Eg ventar berre på at nokon skal finna ut at det vert for umoderne med «Posten». Det er berre å slå opp på ei tilfeldig side i ordboka og velje eit ord.

Lik på Facebook